Truyện Ngắn Hoa Học Trò; Hoa Học Trò Số Mới Nhất; Hoa Học Trò Số 1102; Hạ Tầng; Niềm Tim; Sóng Thần Nhật Bản
Cách đây tròn bốn năm, thảm họa kép động đất
- sóng thần đã tàn phá ba tỉnh vùng Đông Bắc Nhật Bản. Hàng vạn người sống sót
sau thảm họa phải sống trong những căn nhà tạm. Trước một căn nhà tạm ở thị
trấn ven biển
Rikuzentakata dựng tấm ván nhỏ xẻ từ thân cây thông. Trên tấm ván
là dòng chữ ngay ngắn: "Cửa hàng thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn
Yagizawa". Chủ nhà có lẽ là chủ công ty, vẫn cố gắng giao dịch với khách
hàng của mình ngay cả trong hoàn cảnh tay trắng sau một buổi chiều đất trời đảo
lộn. Nhà cửa có thế nào cũng không thay thế được nỗ lực giữ uy tín và sự kết
nối.
Kết nối và giữ uy tín với nhân viên, khách hàng là nguyên tắc
nằm lòng. Cao hơn triết lý kinh doanh là đạo đức làm người. Một ông chủ công ty
nuôi trồng rong biển và chế biến hải sản ở Iwate tìm cách đưa tất cả số lao
động nước ngoài đến chỗ lánh nạn an toàn xong mới quay về lo cho gia đình và nhà
máy. Dẫn tôi thăm nhà máy mới dựng tạm trên một bãi đất trống, ông già vẫn sải
bước khoan thai và khoát tay chào hỏi từng người công nhân cho dù đang nợ ngân
hàng đầm đìa. Một công ty sản xuất nước tương có hơn ba chục người làm, sau
thảm họa không còn gì nhưng không sa thải bất kỳ một ai. Sau khi lo mai táng
ngưòi đã chết, tất cả tìm một khu đất cao và dựng lại nhà máy kiêm văn phòng,
kiêm kho hàng và cùng nhau gây dựng lại cơ nghiệp.
Hoàn cảnh tuyệt vọng, thường rất dễ trở thành cái cớ cho những
hành động tuyệt vọng hoặc giải pháp tuyệt vọng. Những giải pháp đó dễ
"thành công" nhưng mục tiêu chính cuối cùng luôn luôn là cái đích
không thể đạt được. Sa thải nhân viên có thể khiến ông chủ công ty nước tương
bớt lo nghĩ về cơm ăn áo mặc cho người làm, nhưng cơ nghiệp không nhờ thế mà
vực dậy được. Lo cho bản thân và tài sản nhà xưởng trước thì chắc ông chủ công
ty nuôi trồng rong biển và chế biến hải sản bớt bạc đầu, nhưng ông sẽ được
"ghi nhớ” ra sao trong cộng đồng nếu có một người làm gặp nạn?
Nhà xưởng văn phòng là quan trọng với ông chủ. Hạ tầng là nền
tảng của phát triển. Có đường sá mới có giao thương. Có bến, có tàu mới nhộn
nhịp hàng hóa đi về làm nên sức sống của nền kinh tế. Có sân bay, có tàu bay mới
thu ngắn những chặng đường xa, thu hẹp những khoảng cách của sáng tối, của giàu
nghèo, của lạc hậu với phát triển. Nhưng thế giới ngày nay còn cho thấy rõ ràng
điều cách đây hàng thế kỷ mới le lói ở Bắc Âu rằng niềm tin mới là hạ tầng quan
trọng nhất. Sự sẵn sàng trao gởi niềm tin nơi người xa lạ là mấu chốt để khởi
đi những chuyến giao thương vượt đại dương. Niềm tin cũng chắp cánh cho tinh
thần cống hiến cho dù chỉ mới nhận được cam kết ban đầu rằng ai đó rồi cũng có
phần mình trong sự thịnh vượng sẽ đến.
Hôm qua, một người bạn ở Miyagi (một trong ba tỉnh bị tàn phá
nặng nhất trong thảm họa năm 2011) báo tin vẫn còn hơn năm vạn người sống trong
nhà tạm. Tôi tự hỏi không biết cửa hàng thuộc Công ty Yagizawa đã chuyển đến
nơi mới khang trang hơn chưa? Nhưng cho dù thế nào, tôi tin người chủ của nó sẽ
trở lại, và kinh doanh thành đạt thậm chí hơn xưa.
HÀ NHÂN
COMMENTS